بخش ششم- نقش مشروعات و مؤسّسات فخیمۀ امریه
زمانی كه خصائص و آثار علائم نقض عهد را شخصی از خویش بروز و نشان می دهد چه واقع می گردد و چه باید كرد؟
هنگامی كه برخی مدارك گواه و موجود و مُدِلّ بر آنست كه یك چنین وضع و حالتی وجود دارد موضوع به تشكیلات امریه گزارش می شود چنانچه این مؤسّسات جلیله احساس نمایند كه موضوع مستلزم اقدام از جانب آنها می باشد فوراً به اجرا و انجام وظائف و تكالیف مُشخّصۀ خویش جهت صیانت امرالله و حفظ و حراست و خیر و سعادت جمیع اعضاء جامعۀ بهائی مُبادرت می نمایند.
گزارش دادن یك چنین موضوعی كه متضمّن گرفتار ساختن بهائی دیگری یا یكی از تشكیلات آئین الهی است بطور كلی اندیشه و عقیده و نظر جالبی نیست، به علاوه چرا این عبد مستمند باید این عمل ناپسند را انجام دهم؟
تعالیم مقدّسۀ منزله از قلم اعلی متذكّر و خاطر نشان می سازند حراست و صیانت امر اَعزّ اَسنی از فرائض مهمّۀ اهل بهاء است و از این لحاظ مسؤولیّت عظیمی بر دوش هر فرد بهائی نهاده است. از كِلك گهربار حضرت عبدالبهاء این بیان اَحلی صادر، قولُهُ تَبارَكَ وَ تعالی:
- ای احبای الهی اعظم امور محافظه دین الله است و صیانت شریعة الله و حمایت امرالله و خدمت كلمة الله (۹۶)
وقتی كه یكی از احبّا آگاهی دارد كه دیگری احتمالاً به نقض میثاق نیّر آفاق دچار گشته مسؤولیّت عظیم و سریع اوكه محافظه امرالله است، لزوماً ایجاب می كند موضوع را نزد تشكیلات امریه مطرح و به اطلاع آنها برساند. بدیهی است هرچه این كار بیشتر به عُهدۀ تعویق و تأخیر اُفتد، احتمال بیشتری می رود كه مسئله بالقوّه بیشتر اِشاعه و انتشار یابد و نقض پیمان یَحتمل گسترده تر گردد و توسیع یابد.
صیانت شریعه الله مربوط به كدام تشكیلات امریه است؟
وظیفۀ مقدّسۀ صیانت آئین مَتین حضرت بهاءالله به عهدۀ مؤسّسۀ جلیلۀ حضرات ایادی امرالله تفویض گشته. حضرت ولی محبوب امرالله در تلگراف مورّخۀ اكتبر ۱۹۵۷ چنین می فرمایند:
- مؤسسه ایادی امرالله كه به ارادۀ قاطعۀ الهیّه تأسیس گردیده بموجب اختیارات منصوصه در الواح وصایای حضرت عبدالبهاء دارای دو وظیفۀ اصلی صیانت و ترویج امرالله می باشد. (۹۷)
سپس دایرۀ خدمات وظایف مقدّسۀ این مؤسّسۀ فخیمه را مُنبسِط ساخته و می فرمایند :
- وظیفۀ مهمّ و اساسی مراقبت و صیانت جامعه بهائی با همكاری و اشتراك مساعی نزدیك با همان محافل روحانیّۀ ملیّه مِن بابِ سابقۀ آن هیئت اضافه می گردد. (۹۸)
بیت العدل اعظم الهی در خصوص وظیفۀ حیاتی مؤسّسۀ ایادی امرالله چنین می فرمایند:
- مؤسّسۀ فخیمۀ ایادی امرالله كه طبق نصوص مقدّسه وظایف مُعَیَّنۀ صیانت و ترویج امرالله به عهده آن عُصبۀ جلیله تفویض گشته دارای مسؤولیّت حیاتی مخصوصه ای است كه باید ایفا نماید. (۹۹)
بیت العدل اعظم الهی «هیئت های جلیلۀ مشاورین قاره ای را در جون ۱۹۶۸ به منظور ادامه و استمرار وظائف مُعیّنۀ مؤسّسۀ فخیمۀ ایادی امرالله در مستقبل ایّام» یعنی صیانت و انتشار شریعة الله تأسیس فرموده (۱۰۰) و مُشخّص ساخت كه «اعضای هیئت های معاونت در دو جناح صیانت امرالله و نشر نفحات الله از این به بعد در قبال هیئت های مشاورین قاره ای مسؤول خواهند بود و به آنها راپورت خواهند داد.» (۱۰۰ و۱۰۱) سپس بیت العدل اعظم نكات ذیل را روشن فرمودند:
- ایادی امرالله و مشاورین و اعضای هیئت های معاونت مشمول تعریفی می شوند كه حضرت ولی محبوب امرالله از«علما» فرموده اند: «لهذا جمیع آنها طُرّاً در نهایت صمیمیّت با یكدیگر مرتبطند و خطاب مؤسّسۀ واحد به هر سه طبقه خطا و اشتباه نیست امّا هر یك از این طبقات فی حدِّ ذاتِه مؤسّسه ای است مُجزّی. (۱۰۲)
لكن این نصوص مباركه نبایستی سؤ تعبیر گردد و دلالت بر آن نماید كه فقط مؤسّسۀ ایادی امرالله مسؤولیّت خطیر صیانت دین الله را به عهده دارد. به أفصَح بیان و اَوضَح و اَبلغ تِبیان، بیت العدل اعظم خاطر نشان می فرمایند كه:
- در نظم بدیع جمال اقدس ابهی بعضی از وظایف است كه به عهده مؤسّساتِ مخصوصه و مُعَیَّنه مُحَوَّل گشته و برخی وظایفِ دیگر راجع به عموم است و جمیع در انجام آنها مشاركت دارند ولو اینكه مُحتملاً در صلاحیّت و حوزۀ وظایف و زُمرۀ تكالیف خاصّۀ یكی یا دیگری از تأسیسات بیشتر باشد. به طور مثال با وجود اینكه مؤسّسۀ فخیمۀ اَیادی امرالله عهده دار وظایف مخصوصۀ صیانت و انتشار شریعه الله است و در اینگونه امور مُتفنّنن و مُتحصّنند، مَعَهذا صیانت و تبلیغ امرالله وظیفۀ بیت العدل اعظم و كلیّۀ محافل روحانیّه نیز می باشد. (۱۰۳)
مسؤولیّت های محافل روحانیّه جهت حفظ و حراست آئین الهی را حضرت ولی عزیز امرالله كاملاً بیان فرموده و ضمن شرح وظایف عالیۀ مهمّه و تكالیف مُبرمۀ اصلیّه و فرائض منصوصه به این بیانات مُحكمات ناطق، قولُهُ العَزیزُ:
- برجمیع آن اُمَنای رحمن فرض و واجب است كه بیدار و هوشیار و مُحتاط و بصیر و بسیار مراقب و مواظب باشند و هیكل اَلطف اَبدَع اَطهَر اَمرُالله را به فراستِ كامله و هوشمندی، از سِهام مُفتریاتِ اصحاب فتنه و فساد و اَسِنّۀ هجوم و رجوم دشمنان و اهل بغضا و عناد حفظ و حراست نمایند. (۱۰۴)
ایضاً می فرمایند:
- مقصد كلی و هدف اصلی و فریضه اساسی محافل روحانیّه، صیانت امرالله و جوامع امریّه و مصالح افراد و عموم احبّا است. (۱۰۵)
نظربه اینكه در وظیفۀ مُهمِّۀ صیانت امرمالك بریّه چندین مؤسّسۀ امریه مشاركت دارند همكاری و تشریك مساعی نزدیك و تبادل سریع آراء و افكار و اطلاعات جهت اجراء این مسؤولیّت خطیر به نحو مطلوب و مؤثر و سودمند لازم و ضروری است.
چه مرجعی نقض عهد احتمالی شخصی را تحقیق و بررسی می نماید؟
بیت العدل اعظم الهی چنین توضیح می فرمایند:
- هنگامی كه شخصی روحیّۀ مُبغِضین و مُعرضین و معاندین و مُستکبرین و نقض عهد و میثاق الهی را از خود نشان دهد و چنین رازی ابراز و معلوم و ثابت گردد حضرات ایادی امرالله و هیئت مجلّلۀ مشاورین و سایرین كه جهت انجام این خدمت و وظیفه تعیین گشته اند به اهتمام تامّ آنچه را كه می توانند و در قوّه دارند به كار می برند تا آن شخص مُزكوم محروم از نفحات قدس حیِّ قیّوم را از روائح مُنتِنِه و مُشؤومِ نقض و سقوط به قعرهاویۀ رَفض نجات بخشند. (۱۰۶)
معهد اعلی طریقه ای كه اینگونه امور انجام و اجرا گردیده بیان و می فرمایند،«همه گونه مساعی جمیله جهت كمك و اعانت به شخص متزلزل مبذول می گردد تا متوجّه غیرمنطقی بودن عقیدۀ مبتذل و اشتباه خویش و خبط اعمالش گردد.»(۱۰۷)
این مجهودات ممكن است به علّت برخی موجبات و مقتضیات مدت زمانی استمرار یابد و به طول انجامد چه كه مؤسّسات امریّه با مواظبت و از روی كمال رأفت و نهایت ملاطفت و محبّت، صحّت كامل روحانی فرد مزبور مهجور را اعاده می دهند.
چه مقامی اعلان و ابلاغ می كند كه شخصی ناقض عهد و میثاق است؟
به موجب دستورات مباركۀ منصوصه در الواح وصایای حضرت عبدالبهاء این مسؤولیّت خطیر به عهدۀ مؤسّسۀ ایادی امرالله تفویض گشته ضمناً روش و طرز عمل و اقدام فعلی را بیت العدل اعظم الهی به شرح ذیل تشریح و تعیین نموده، می فرمایند:
- ... اختیار طرد یا اِبقاء مجدّد ناقضین كماكان با ایادی امرالله خواهد بود. همۀ اینگونه امور ابتدا در محل به وسیله عضو هیئت مشاورین قاره ای مربوطه با مشورت یك یا تمام ایادی امرالله مقیم در منطقه مورد بررسی قرار می گیرد، هیئت مشاورین و ایادی مربوطه گزارش خود را به دارالتبلیغ بین المللی برای ملاحظه ارسال خواهند نمود. تصمیم به طرد یا اِبقاء اشخاص با ایادی امرالله مقیم ارض اقدس خواهد بود. همانطور كه اكنون نیز معمول است تصمیم آنان برای تصویب به بیت العدل اعظم تقدیم خواهد شد. (۱۰۸)
آیا یك ناقض عهد می تواند به آغوش امر باز گردد؟
پیام مشروحۀ فوق معهد اعلی بصراحت اِبقاء مجدّد ناقضین را توجیه می نماید. عطف به موضوع ناقضین عهد ربّ العالمین، مولای عزیز نازنین در توقیع منیعی چنین مرقوم فرموده، قولُهُ الجَلیلُ: «این نفوس برای همیشه مطرود و مردود نگشته اند.» در كتاب مستطاب اقدس جمال ابهی می فرمایند:«خداوند رحمن هر شخصی را كه از گناهان خویش پشیمان گردد و توبه نماید به حِلیَۀ غفران مُتحُلّی و مُتجلّی می سازد.» و همچنین می فرمایند: «اِیّاكَ اَن تَمنَعَكَ الحَمِیَّةُ عَن شطرِ الاَحَدِیَّةِ. توَجَّه اِلیهِ وَ لاتَخَف مِن اَعمالِكَ؛ اِنَّهُ یَغفِرُ مَن یَشاءُ بِفَضلٍ مِن عِندِه. لااِلهَ اِلّاهُوَ الغَفورُ الكَریمُ.»؛ «قَد اَخَذَ اللهُ مَن اَغواكَ؛ فارجِع اِلَیهِ خاضِعاً خاشِعاً مُتَذلِّلاً اِنَّهُ یُكَفِّرُ مِنكَ سَیِّئاتِكَ. اِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ التَّوّابُ العَزیزُ الرَّحیمُ.» متاسفانه اكثر ناقضین و ناكثین نمی خواهند توبه و اِنابه نمایند.» (۱۰۹)
همچنین آن مولای حَنون، مخصوص برای این گونه نفوس اظهار دریغ و افسوس نموده و می فرمایند:
- حیف است كه بعضی از یاران مغرب زمین به علّت ساده لوحی فوق العاده این حقیقت را درك نمی كنند كه دفع و طرد افرادی كه نقض عهد و پیمان حضرت بهاءالله یا حضرت مولی الوری را كرده اند و دور ساختن آنها از امرالله مطلقاً چیزی نیست مگر وضع كسالت روحانی خودشان كه مایۀ نگرانی است. هرگاه آنها سالم بودند نه مریض و مایل بودند که مجدّداً وارد امرالله گشته و به ایفای وظائف امری بپردازند، مستقیما از ولی امرالله تقاضای بخشش و عفو سهو و خطای خویش را می نمودند آن جوهر عطا قادر است به صداقت آنها فتوی دهد و اگر رجاء آنان از روی خلوص و صدق و صمیمیّت و صفا باشد از ورود این گونه نفوس به صفوف سالكین سبیل وفا كه در حِصن حَصین امر بهاء مُتَحَصِّن و به حَبلُ المَتین وصایای دوحۀ بقا مُتمسّك و از شدیدُ القوای ربّ متعال مُستمِدّند، استقبال خواهد گشت. (۱۱۰)
در حال حاضر مسئله رفع طرد از ناقضین امرالله مستقیما به بیت العدل اعظم راجع است.
یادداشتها:
۹۶ – «الواح مباركه وصاياي حضرت عبدالبهاء جل ثنائه، ص۴»
۹۷ – «پيام مبارك مولاي توانا به جهان بهائي مورّخۀ اكتبر ۱۹۷۵، و اركان نظم بديع، صفحات ۹۵ و ۹۶»
۹۸ – «پيام مبارك مولاي توانا به جهان بهائي مورّخۀ اكتبر ۱۹۷۵، و اركان نظم بديع صفحه ۹۶»
۹۹ – ترجمه. «از بيانات معهد اعلي مندرج در سرچشمه هدايت كبري، ص ۱۳ و ۱۴»
۱۰۰ و ۱۰۱ – ترجمه. «دستخط معهد اعلي مورّخۀ ۲۴ آوريل ۱۹۷۲ مندرج در سرچشمه هدايت كبري، صفحات ۱۴۱ – ۱۴۲؛ كتاب مؤسسه ايادي امرالله، صفحۀ ۹»
۱۰۲ – ترجمه. «پيامهاي معهد اعلي سنوات ۱۹۶۸ – ۱۹۷۳، صفحۀ ۹۲ – اركان نظم بديع، صفحۀ ۱۷۸»
۱۰۳ – ترجمه. «دستخط معهد اعلي مندرجه در سرچشمه هدايت كبري، ص ۸۶»
۱۰۴ – ترجمه. «توقيع مولاي توانا – نظامات اداري بهائي – ص ۳۸»
۱۰۵ – ترجمه. «توقيع مولاي توانا – اصول نظم اداری بهائی– ص ۵۸»
۱۰۶ – ترجمه. «دستخط معهد اعلي مورّخۀ ۲۳/۳/۱۹۷۵، به يكي از احبّا»
۱۰۷ – ترجمه. «دستخط معهد اعلي مورخه ۲۳-۳-۱۹۷۵ به يكي از احبّا»
۱۰۸ – «پيام معهد اعلي خطاب به عموم احباء عالم مورّخۀ ۸ جون ۱۹۷۳ – اخبار امري سال ۵۲، شمارۀ ۸، صفحه ۲۴۶، و اركان نظم بديع، صفحۀ ۱۸۷»
۱۰۹ – ترجمه. «توقيع منيع مولاي توانا مندرجه در اخبار امري امريكا مورّخۀ ژانويۀ ۱۹۴۶، صفحۀ ۱ و صفحۀ ۴۹ كتاب مستطاب اقدس»
۱۱۰ – ترجمه. «توقيع منيع مولاي توانا مندرجه در اخبار امري امريكا، مورّخۀ جون ۱۹۴۹، صفحۀ ۲»